معروف به: سن سو و دوآمناپر كیچ

موقعیت: چهارراه حكیم نظامی خیابان نظر شرقی

سال تاسیس: 1065 هجری مطابق با 1654 میلادی

از ویژگیهای ساختمان:

بزرگترین و زیباترین كلیسای جلفای اصفهان است

 

از نظر طلاكاری سقف و سطح داخل گنبد و نقاشی های تاریخی از زیباترین كلیساهای جلفای اصفهان است

 

داخل كلیسا و تمام دیوارهای اطراف و جوانب آن از تزئینات نقاشی رنگ و روغن و آب طلا به سبك ایرانی و تصاویری از زندگی حضرت مسیح (ع)  متاثر از نقاشی ایتالیایی تزئین شده است

 

برج ناقوس روبروی در اصلی كلیسا به سبك ایرانی است و در زمان شاه سلطان حسین ساخته شده است

 

 

 بزرگترین کلیسای جلفا :

این کلیسا به نامهای سن سور و آمنا پرکیچ نیز نامیده می شود بزرگترین کلیسای جلفا است. این کلیسای با شکوه در سال 1015 هجری قمری برابر 1605 میلادی در اراضی باغ زرشک احداث شد و پس از 50 سال در سال 1065 هجری قمری برابر 1655 میلادی توسعه یافت و به صورت امروز در آمد. این کلیسا دارای گنبدی عظیم و دیوارهای رفیع و طاقهای بلند و زیباست که در حال حاضر محل اقامت خلیفه ارامنه ایران و هندوستان می باشد.

 ساختمان نماز خانه كلیسا:

نماز خانه اصلی کلیسا که به شکل متوازی الاضلاع است شامل دو قسمت چهارگوش است که قسمت اول شبستان بنا و قسمت دوم که زیر گنبد خانه است محل اجرای مراسم و سرودهای مذهبی است. ازاره های دیوارهای نماز خانه را کاشی های خشتی چند رنگ فرا گرفته است. در قسمتهای بالای ازاره تصاویربسیار زیبائی نقاشی شده اند که از کتب مقدس الهام گرفته شده و تمامی سطح فضای گنبد را تزئین کرده است.

دور تا دور گنبد داستان خلقت آدم و حوا است که بوسیله نقاشان ارمنی ترسیم شده اند. بر محراب بسیار زیبای کلیسا نیز تصاویری از جمله تصویر حضرت مسیح (ع) نقاشی شده است. نمای خارجی گنبد کلیسا بدون تزئینات کاشیکاری است و با آجر ساده پوشانده شده است.

 ساختمان كلیسا:

در گوشه حیات کلیسا برج ناقوس زیبا و بزرگی ساخته شده که بر چهار ستون سنگی استوار است. در گوشه دیگری از این حیاط و روبروی برج ناقوس ستون بلندی از سنگ یادبود 1/5 میلیون نفر ارمنی ساخته شده که در سال 1915 میلادی قتل عام شده اند. در صحن حیاط کلیسا چند نفر از ارامنه مشهور از جمله چند اسقف اعظم و نمایندگان سیاسی کشورهای اروپایی که در اصفهان در گذشته اند به خاک سپرده شده اند.

قسمتهای مختلف كلیسا:

کلیسای وانک دارای تأسیسات مختلفی مانند موزه و کتابخانه است. موزه کلیسا در سال 1322 هجری قمری برابر با 1905 میلادی ساخته شد. اشیائی که در سالن های آن به معرض تماشای بازدید کنندگان گذاشته شده اند شامل تابلوهای نقاشی کار نقاشان اروپائی است که به کلیسا اهداء کرده اند. تعدادی کتب خطی نفیس نیز در این موزه نگهداری می شوند.

از جمله مجموعه های نفیس این موزه فرامینی است که در طول تاریخ صفویه به بعد سلاطین و حکام ایران درباره ارامنه صادر کرده اند. این فرامین از نظر بررسی تاریخ ارامنه بسیار مهم و قابل ملاحظه بوده و در عداد منابع قابل اعتماد به شمار می روند.

از دیگر تأسیسات کلیسا چاپخانه است. این چاپخانه که به سعی و کوشش و ابتکار پیشوای ارامنه آن روزگار به نام خاچاطور کساراتسی GZARATSSY در جلفا تأسیس شده بود در سال 1636 میلادی به عنوان اولین چاپخانه شروع به کار کرد و نخستین کتابی که به وسیله آن به چاپ رسید زبور داوود بود که از این کتاب فقط یک نسخه در دنیا موجود است و آن نیز در شهر آکسفورد انگلستان نگهداری می شود. تصویر این کتاب در موزه کلیسا در معرض بازدید عموم است. کتابخانه کلیسای وانک نیز با 000/25 جلد کتاب به عنوان یکی از بهترین منابع مورد استفاده محققین و پژوهشگران ارمنی و سایر ادیان قرار میگیرد.

کتیبه سردر این کلیسا حاوی تاریخ 1627 میلادی برابر با 1036 هجری قمری است سازنده این کلیسا خواجه آودیک است که در کلیسا مدفون می باشد

کلیسای بیت اللحم

 

از مهمترین كلیساهای تاریخی جلفا در دوره شاه عباس می‌باشد. این كلیسا در میدان جلفا و خیابان نظر واقع شده و آن را یكی از تجّار ارمنی به نام «خواجه پطرس» با سرمایه خود ساخته است. در داخل آن تزئینات زیبایی اعم از تابلو نقاشی زندگانی حضرت مسیح و نقاشیهای دیگر وجود دارد. سقف آن مذهّب و گنبد جالب آن تماشایی است. سردر کلیسا کتیبه ای دارد که سال 1627 میلادی برابر با 1036 هجری را نشان می دهد. تزئینات طلاکاری کلیسای بیت اللحم بسیار زیبا و جالب توجه است

کلیسای یاکوب مقدس

 

قدیمترین كلیسا در جلفا كلیسای یعقوب مقدّس (هاكوپ) است كه در گوشة شمال غربی صحن فعلی كلیسای مریم ساخته شده، تاریخ ساختمان آن را سال 1056 ارمنی مشخص نموده‌اند (جهت تبدیل سال ارمنی به میلادی باید551 سال به آن اضافه كرد. یعنی در واقع تاریخ ارمنی 551 سال، كمتر از تاریخ میلادی است.)بعد از كلیسای «هاكوپ» قدیمی‌ترین كلیسای جلفا كلیسای «گیورك» است كه در خیابان حكیم‌نظامی قرار دارد، داخل این كلیسا بسیار ساده است و فقط یك تابلو نقاشی نفیس در قسمت محراب آن نصب شده. اهمیت این كلیسا از آن جهت است  كه پانزده قطعه از سنگهای كلیسای قدیمی «اجمیازین» ارمنستان را ارمنیان با خود حمل كرده و بعضی از آنها را در این كلیسا نصب كرده‌اند، این كلیسا یكی از اماكن مقدّسه به شمار می‌رود.كلیسای مریم: ارمنیان جلفا كلیسای اولیه خود به نام هاكوپ را كه بسیار كوچك بود وسعت داده و كلیسای بزرگتری به نام مریم در آنجا بنا كردند. داخل این كلیسا دارای تزئینات نقاشی و تابلوهای مذهبی است كه روی دیوارهای گچی نقاشی شده و دارای كتیبة تاریخی معروفی است. بانی آن را یك بازرگان ارمنی به نام «خواجه آودیك» معرفی كرده‌اند. او این كلیسا را با چراغها و قندیلهای زرّین و سیمین و تابلوهای نقاشی گرانبها و تزئینات دیگر، تماماً با هزینه شخصی ساخته است. خواجه آودیك از تجّار معروف ابریشم در زمان شاه عباس اول بوده است
گیورک

 

مردم جلفا این کلیسا را (غریب) می نامند سال ساخت این کلیسا 1131 هجری قمری است



کلیسای سن استپانوس

 

که در کوچه هاکوپجان واقع شده و سال ساخت آن 1714 میلادی است.