ادیان در اصفهان

اصفهان همواره محل زندگی ملیتهای گوناگون و مذاهب و دینهای مختلف به شمار می‌آمده و در مهاجرت‌های معتقدان دینهای گوناگون نیز جزو شهرهای بزرگ مهاجرپذیر بوده است. بیش از دو هزار و پانصد سال قبل كوروش شاهنشاه هخامنشی با اتخاذ روش و سیاست مدارا در برابر ملتهای مختلف و باورهای گوناگون آنها، یهودیان را كه به دست بخت‌النصر (نبوكد نصر) اسیر شده و در بین‌النهرین به اجبار اسكان داده شده بودند رهایی داد كه بخشی از آنان به سرزمین خود بازگشته و عده‌ای وارد ایران شده و بیشتر آنها در اصفهان اقامت گزیدند. بعدها با ورود اسلام به ایران و قبول آن دین از سوی ایرانیان، در اصفهان نیز معتقدین به اسلام، مسیحیت، یهودیت و پیروان دین زرتشت، در كنار هم می‌زیستند. در قرنهای بعد، با پدیدآمدن فرقه‌های مذهبی مختلف در اسلام، اصفهان باز هم محل زندگی فرقه‌های مذهبی مختلف و متعدد اسلامی بود. در گوشه‌ای از آن شافعیان، در گوشه‌ای دیگر حنفیان، در یك قسمت شیعیان و در بخشهایی نیز پیروان مسیح و موسی و زرتشت زندگی می‌كردند. در عهد صفویان نیز هنگامی كه شاه عباس اول، ارمنیان مسیحی را از جلفای ارمنستان به محلی در نزدیكی اصفهان كوچ داد، قوم جدیدی با دین و فرقه‌های مذهبی ویژة خود در كنار اقوام و ادیان قبلی جای گرفتند. زیرا این مهاجران تازه نیز پیرو فرقه‌های مختلفی از دین مسیح بودند. بدین ترتیب اصفهان همواره زیستگاه دهها عقیدة مذهبی و دینی بوده است. اما در اینجا تنها دینهای بزرگی كه در این شهر بوده و هنوز باقی هستند، برشمرده می‌شوند